Belgen recycleren, maar kopen te weinig gerecycleerde producten

België noemt zich graag de recyclagekampioen. Maar nieuw onderzoek toont: we zijn inderdaad goed in het sorteren, maar niet in duurzaam aankopen. De Circular Reality Scan 2026 – een representatieve bevraging door Ipsos (in opdracht van waste-to-productbedrijf Renewi) – legt een structurele kloof bloot tussen wat Belgen en Belgische bedrijven zeggen en wat ze doen. We geloven in recyclage, maar handelen er niet altijd naar. Die paradox ondermijnt onze nationale circulaire ambities, net nu de strijd om grondstoffen toeneemt en België sterk afhankelijk blijft van import.

We zeggen wel het juiste, maar doen het niet altijd

Uit het onderzoek blijkt dat 95% van de Belgische consumenten recyclage “belangrijk” vindt. De overgrote meerderheid (9 op 10) vindt ook dat ze momenteel bijna altijd hun afval correct sorteren.

Maar bij de aankoop gaat het mis. 8 op 10 vindt het belangrijk dat producten gerecycleerde materialen bevatten. Blijkt echter dat slechts de helft controleert of producten effectief gerecyclede materialen bevatten.

Jongvolwassenen (18–24), vaak de “groene generatie” genoemd, scoren op sommige vlakken opvallend. Ze hechten minder belang aan producten met gerecycleerd materiaal (75% vs. 88% bij 55-plussers). Diezelfde 55-plusser geeft ook vaker aan dat hij/zij altijd correct sorteert versus de jongvolwassene (37% vs. 10%).

Ook bedrijven blijven achter in de praktijk

Bedrijven overschatten zich ook: 9 op de 10 bedrijven vinden recyclage belangrijk, maar ook hier zien we een kloof tussen de intenties en de aandacht voor recyclage bij aankopen. Minder dan de helft van de bedrijven houdt bij inkoop veel rekening met gerecyclede grondstoffen, en een aanzienlijke groep (7 op 10) meet de eigen milieu-impact niet of nauwelijks.

Vooral kmo’s (kleine en middelgrote ondernemingen) blijven achter. Grotere bedrijven (250+ werknemers), aangestuurd door beleid en rapportageplichten, zetten vaker concrete duurzame stappen (bv. CO₂-reductie, inkoop van recyclaat): 1 op de 2 grote bedrijven voert dergelijke maatregelen in. Bij kleinere bedrijven blijft het vaker bij goede bedoelingen: slechts 1 op de 3 bedrijven voert dergelijke maatregelen in.

Gebrek aan kennis en regeldruk remmen vooruitgang

Van waar komt de ‘recyclingparadox’ dan? De Circular Reality Scan wijst op een belangrijk kennisprobleem: veel Belgen weten niet goed wat écht duurzaam of circulair is (meer dan 8 op de 10 Belgen weten niet hoeveel van ons afval er daadwerkelijk wordt gerecycleerd), herkennen daarnaast gerecycleerde producten onvoldoende, of twijfelen aan de geloofwaardigheid van deze producten.

Daarnaast toont het onderzoek aan dat waar regels of prikkels bestaan, het gedrag toch volgt. Samengevat: vrijwilligheid alleen blijft tekortschieten; slim beleid, regeldruk en duidelijke rollen zijn nodig om de intenties om te zetten in consistente en breed gedragen impact.

België beter in zeggen dan in doen

De eerste Belgische Circular Reality Scan legt een ongemakkelijke waarheid bloot: we geloven in circulariteit, maar handelen er te weinig naar. En dat terwijl België zichzelf ambitieuze circulaire doelen stelt: van maximaal 100 kg restafval per Vlaming tot een volledig circulaire economie tegen 2050. Zonder gedragsverandering bij burgers en bedrijven dreigt die ambitie dode letter te blijven. Zeker nu de strijd om grondstoffen toeneemt en België afhankelijk blijft van import, is de kloof tussen intentie en actie een rem op vooruitgang.

“Deze cijfers houden ons een spiegel voor. Belgen scheiden thuis braaf hun afval, maar bij het consumeren en aankopen laten we kansen liggen,” zegt Harld Peters, CEO Renewi. “Consument, bedrijfsleven én overheid moeten samen de cirkel sluiten,” vervolgt hij. “Als we onze circulaire ambities voor 2030 en 2050 willen waarmaken, moeten we nu versnellen. Deze wake-upcall vraagt om gedragsverandering, betere voorlichting én duidelijke spelregels.”

Over het onderzoek

De Circular Reality Scan 2026 bestond uit een representatieve bevraging van 1.000 Belgische consumenten (18–70 jaar) en 200 Belgische bedrijven (≥10 werknemers, procurement-verantwoordelijken). Het onderzoek werd in februari 2026 uitgevoerd door Ipsos. De resultaten worden publiek gemaakt naar aanleiding van Global Recycling Day (18 maart 2026) om de dialoog over circulaire actie aan te zwengelen. Renewi, toonaangevend waste-to-productbedrijf in België, wil met deze inzichten het debat aanzwengelen en concrete oplossingen aanreiken om van goede wil naar echte impact te evolueren.

De volledige Circular Reality Scan 2026 is te bekijken via deze link.