De Tweede Kamer
t.a.v. Bureau Woordvoering Kabinetsformatie
Postbus 20018
2500 EA Den Haag

Onderwerp: Geef bedrijven weer een duurzaam perspectief

Geachte informateur,

Het halen van de klimaatdoelen is van landsbelang, zowel voor toekomstige generaties als voor een toekomstbestendige economie. Doorgaan met fossiele brandstoffen of op halve kracht verduurzamen brengt geen concurrentievoordeel. Vol inzetten op innovatie en verduurzaming wel. Het tussenverslag van D66 en CDA biedt daarvoor een goede basis. Door deze nog scherper en concreter in te vullen, kunnen bedrijven erop vertrouwen dat de klimaatdoelen hiermee gehaald zullen worden. Wij voelen ons daarvoor verantwoordelijk en zijn daaraan gecommitteerd. Het kan namelijk wél. Als bedrijven én de overheid er voor kiezen de klimaatdoelen te halen en koersvast blijven. Geen zigzagbeleid, niet langer de rem erop, maar duidelijk beleid met een voorspelbare, ambitieuze langetermijnvisie. Bedrijven verdienen een duurzaam perspectief.

Ons uitgangspunt

Voor ons is het zonneklaar: het klimaatakkoord van Parijs moet leidend zijn. Dat vraagt om een systemische aanpak om de uitstoot van broeikasgassen van grote bedrijven in de hele keten te halveren in 2030. Want met een ketenaanpak beïnvloeden systeemspelers hele sectoren en wordt de transitie van de hele economie versneld.

Wat we vragen

Ons doel is om de Nederlandse economie echt toekomstbestendig te maken. Wij vragen daarom van de formerende partijen: sla met het komende kabinet een daadkrachtige groene koers in. Leg een lange termijnvisie vast, met heldere doelen, normen en middelen. De onderstaande algemene en sectorspecifieke maatregelen zijn suggesties om daar een krachtige invulling aan te geven.

Algemeen

• Voer meer regie vanuit de overheid en maak vanuit een langetermijnvisie keuzes welke sectoren moeten verduurzamen en innoveren, en welke worden afgebouwd. Investeer alleen in sectoren die in Nederland toekomst hebben.
• Implementeer Omnibus I die grote bedrijven verplicht om over hun klimaattransitieplannen in lijn met het Parijs-akkoord te rapporteren.
• Borg dat publieke middelen 'Parijs-proof' worden ingezet. Hanteer striktere normen voor fondsen, subsidies en aanbestedingen.
• Creëer een gelijk speelveld dat ook ruimte geeft aan nieuwe toetreders en innovatieve bedrijven. Neem belemmerende wetgeving weg, stel normen op voor circulaire en laag-emissiematerialen en werkwijzen, en versnel vergunningsprocedures voor ontwikkelingen die bijdragen aan het behalen van klimaatdoelen.

Industrie

• Zorg dat elektrificeren mogelijk wordt en loont. De elektrificatie van de industrie kan veel sneller door nettarieven meer vergelijkbaar met het buitenland te maken. Dat wordt gerealiseerd door investeringen in het elektriciteitsnet met publieke middelen. Verlaag de energiebelasting op elektriciteit en verhoog de energiebelasting op aardgas voor grootverbruikers stapsgewijs.
• Doorbreek de impasse in de elektrificatie van de industrie en bijbehorende aanleg van voldoende groene stroomcapaciteit. De overheid ondersteunt bedrijven met Paris-proof klimaatplannen door te kiezen voor investeringen in elektrificatie én door garant te staan voor afnamecontracten voor groene stroom. Daardoor kunnen energiebedrijven hun capaciteit uitbreiden.

Bouw en infrastructuur

• De woningnood is onmiskenbaar. En om Nederland veilig én in beweging te houden, moet onze verouderde infrastructuur worden versterkt. Investeer daarom nu in duurzame woningen en duurzame infrastructuur.
• Bewaak en stimuleer de uitvoeringsagenda van bestaande transitiepaden en akkoorden. Denk hierbij aan het Betonakkoord en het Bouwakkoord staal, Klimaatneutrale en Circulaire Infrastructuur (KCI), maar ook aan Schoon en Emissieloos Bouwen (SEB). Om de doelen uit deze akkoorden te behalen, is het in ieder geval nodig om:

1. Veranker als overheid de inkoop van circulaire grondstoffen en laag-emissiematerialen in alle aanbestedingen en stimuleer publieke en private opdrachtgevers om hetzelfde te doen.
2. Geef bedrijven de ruimte om te innoveren op duurzaamheidsvraagstukken door belemmeringen uit bestaande wet- en regelgeving op te lossen. Denk hierbij aan het opstellen van normeringen voor circulaire grondstoffen en materialen en het creëren van juridische ruimte om (oplossingen voor) het laden van elektrisch materieel eenvoudiger te maken.

Energie

• Kom met een samenhangend beleidspakket voor leveringszekerheid en het CO₂-vrij maken van de elektriciteitssector.
• Ondersteun wind op zee op korte termijn met een adequate overgangsregeling in 2026. Vanaf 2027 wordt een Contract-for-Difference ingevoerd dat investeringsrisico’s deelt tussen overheid en ontwikkelaars.
• Pak de netcongestie aan. Daarbij is versnelde realisatie van netverzwaring, door snellere vergunningverlening, en slimmer gebruik van elektriciteitsnet, door onder andere flexcontracten en energie-opslag, nodig.
• Kies voor lokale energie-opwekking. Vanwege het tegengaan van netcongestie en het zo laag mogelijk houden van maatschappelijke kosten, is het verstandig om stroom zoveel mogelijk in de buurt van de afnemers op te wekken. Daarom zijn ook zon en wind op land hard nodig, ook in combinatie met energieopslag. Om de natuur en de omwonenden te beschermen, wordt er gewerkt met de eisen uit de gedragscodes Zon op land en Wind op land en werkbare omgevingsnormen.
• Zet een grootschalige wijkaanpak voor verduurzaming op, met prioriteit voor slecht geïsoleerde woningen en arme wijken. Maak snelheid met het uitvoeren van de Wet collectieve warmte, met voldoende middelen voor publieke warmtenetten.
• Stimuleer de transitie naar elektrisch rijden door werk te blijven maken van het uitfaseren van brandstofauto’s in 2035 en de aanschaf van nieuwe en tweedehands uitstootvrije auto’s te stimuleren. Zet in op de uitrol van slimme laadpalen die het net ontlasten en versnel de opschaling van snellaadinfrastructuur.

Een duurzaam perspectief voor bedrijven, het kan wél

Hoopvolle groet,

Donald Pols
Milieu Defensie

Mede namens de volgende bedrijven: